W domu, w którym są dzieci, zawsze świeci słońce...

Kalendarz

Poprzedni miesiąc Poprzedni dzień Następny dzień Następny miesiąc
Rok Miesiąc Tydzień Dzisiaj Szukaj Przejdź

Uroczystość Wszystkich Świętych

Środa, 01.11.2017

Niektóre zasady związane z czcią świętych

Kult świętych będzie zawsze budził zastrzeżenia, jeśli potraktuje się go jako konkurencyjny w stosunku do kultu oddawanego samemu Bogu. By uniknąć zatem tych nieporozumień, należy sprecyzować kilka pojęć.

W chrześcijaństwie kult w pełnym tego słowa znaczeniu oddaje się jedynie Bogu w Trójcy Jedynemu. W konsekwencji Tajemnicy Wcielenia dotyczy on także Osoby Jezusa Chrystusa. Określa się go takimi pojęciami, jak kult latreutyczny (cultus latriae), kult adoracji, kult uwielbienia, kult boski. Zgodnie z nauczaniem Kościoła1 w liturgii Kościoła zawsze dostrzegamy uświęcające działanie Chrystusa, który przynosi nam Ducha Świętego. Ten Duch Święty uzdalnia nas do dawania odpowiedzi Ojcu przez Chrystusa (por. KL 7; Gal 4,6). Najpełniejszą ilustracja tego działania Kościoła jest doksologia na końcu Modlitwy Eucharystycznej2.

Kult Matki Najświętszej, świętych i aniołów nie jest czymś odrębnym. Jest to ciągle kult Boga, który objawia swoje zbawcze działanie właśnie poprzez nich. Jest to zatem kult w sensie szerokim (cultus duliae), kult czci, cześć świętych, kult pośredni. Jego cechą charakterystyczną jest zatem owo pośrednie ogniwo, jakim jest osoba świętego3. I to nie święty jest w centrum celebracji liturgicznej z nim związanej, ale Bóg objawiający się w swoich świętych. „Uroczystości świętych głoszą cuda Chrystusa w Jego sługach, a wiernym podają odpowiednie przykłady do naśladowania” (KL 111). Wystarczy odnieść się do modlitw używanych w formularzach mszalnych o świętych. Nie są one nigdy adresowane do świętego, ale do samego Boga4. Określenia jakich używamy przy opisywaniu tego kultu to kult świętych, kult duliae, kult służebny, kult pośredni, cześć świętych.

Warto dodać, że kult Matki Najświętszej zajmuje w tym kulcie miejsce szczególne. „W Niej Kościół podziwia i wysławia wspaniały owoc Odkupienia i jakby w przeczystym obrazie z radością ogląda to, czym cały pragnie i spodziewa się być” (KL 103). Dlatego od czasów scholastyki określamy kult Matki Najświętszej formułą kult hyperduliae5. Jest to jednak ciągle ta sama kategoria czci świętych.

Tak rozumiany kult świętych z pewnością nie będzie stanowił punktu tak bardzo spornego w relacjach ekumenicznych ze wspólnotami protestanckimi6.

Obecność świętych w naszym życiu chrześcijańskim, to przede wszystkim ich świadectwo o tym, co uczynił nasz Pan7. Ich sposób przeżycia bliskości Zbawiciela staje się przez ich obecność bliższy także i nam. Warto to odnieść także do św. Małgorzaty Marii Alacoque. Jej doświadczenie mistyczne i jej postawa stają się przez bliskość relikwii (szczątków doczesnych) bogactwem duchowym również i dla nas. W jej „towarzystwie” łatwiej i nam podjąć zasadnicze kroki na drodze do świętości. To efekt naszej wiary w obcowanie świętych, czyli w komunię ze świętymi lub dokładniej w dzielenie się dobrami duchowymi przez uczniów Chrystusa (KKK 957).

Obecność świętego we wspólnocie wierzących, szczególnie przez konkretny znak relikwii, to również umocnienie wierzących do pokonywania trudności, na jakie napotykają w codziennym życiu. Święci, których czcimy, musieli w swoim życiu i w tym ciele pokonać niejedną trudność. Przywołajmy tutaj trudności św. Małgorzaty nawet w swojej wspólnocie zakonnej. Pokonując je jednak za wzorem Boskiego Mistrza, zgodnie z zasadami ewangelicznymi, przyczyniła się do realizacji Królestwa Bożego. Stąd ma swoje uzasadnienie zatroskanie wspólnot chrześcijańskich o posiadanie relikwii świętych. To także jeden z motywów, dla którego cześć oddawana relikwiom świętych ma sens.

Sposób czci relikwii został w Kościele określony. Relikwie dzieli się na dwie grupy. Jedna to części ciała świętego, a druga to wszystko co było w kontakcie z tym ciałem. Jedne i drugie są dla nas ważne. Ze względu na niektóre nadużycia, jakie istniały w przeszłości, Kościół każe nam bardzo dbać o autentyzm relikwii. Często lepiej zrezygnować z ich posiadania, niż posiadać relikwie z niepewnego źródła.

Ważny jest także sposób ich przechowywania. Ponieważ relikwie mają służyć do tego, aby wierni mogli je dotykać, ze czcią całować, dlatego muszą znajdować się w odpowiednich naczyniach, czyli relikwiarzach. Te z kolei, choć spełniają podobną rolę, powinny jednak różnić się wyraźnie od monstrancji służących do kultu eucharystycznego. Powinny także spełniać kryteria estetyki i przyzwoitości.

Relikwie, aby spełniały swoją rolę, powinny być w zasięgu wiernych, aby mogli je uczcić. Często cenne relikwiarze umieszcza się w bezpiecznych miejscach, z dala od wiernych, ale w ten sposób zaprzecza się ich podstawowej roli, jaką mają do spełnienia w społeczności wiernych. Przepisy kościelne mówią obecnie o umieszczaniu relikwii pod ołtarzem lub na specjalnym tronie obok ołtarza. Nie wolno umieszczać relikwii na mensie ołtarzowej lub w bezpośredniej bliskości tabernakulum8. Praktyka duszpasterska każe je umieszczać w ścianach wzdłuż nawy kościoła lub w innych miejscach, gdzie można je łatwo dotknąć i ucałować.

Sposób uczczenia relikwii to przede wszystkim dotknięcie z wiarą, ucałowanie ze czcią, okadzenie i zapalenie światła przy relikwiach. Relikwiami można także błogosławić. Należy tu także pamiętać, że przedmiotem naszej czci jest ostatecznie Chrystus, który poprzez naszego świętego objawił się w konkretnym czasie i pozostawił świadectwo. Czcimy to, co zostało uświęcone przez Chrystusa.

Ks. Stanisław Mieszczak

Źródło: Portal Księży Sercanów (dostęp 29.10.2011)
Przedruk za zgodą Kurii Prowincjalnej SCJ


1 por. KKK 971. 1172-1173. 1674. 2673-2679.

2 „Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, TOBIE BOŻE OJCZE WSZECHMOGĄCY, w jedności Ducha Świętego wszelka cześć i chwała...”.

3 B. MIGUT. Kult – w Kościele katolickim (hasło), w: Encyklopedia Katolicka 10 (TN KUL – Lublin 2004), 185.

4 Np. kolekta we wspomnienie św. Karola Boromeusza: Wszechmogący Boże, zachowaj w Twoim ludzie ducha, który ożywiał świętego Karola Boromeusza, biskupa, aby Kościół nieustannie się odnawiał i upodabniając się do Chrystusa, ukazywał światu Jego prawdziwe oblicze.

5 F. COURTH. Mariologia – Maryja, Matka Chrytusa, w: F. COURTH i P. NEUNER. Podręcznik teologii dogmatycznej. Mariologia, eklezjologia (Wyd. M – Kraków 1999), 194. Zob. także Tomasz z Akwinu, S.th. III, q. 25, a. 5; Bonawentura, In III Sent. d. 9, a. 1, q.3.

6 A. ADAM. Corso di liturgia, 335.

7 Rola słowa martyria w Ewangeliach. Por. J 5,37; 1,7-8. Apostołowie po zmartwychwstaniu stają się świadkami tego co widzieli i co przeżyli w przy Nim (Łk 24,48; Dz 1,22).

8 Niestety, te zwyczaje rozpanoszyły się w Polsce i widać je często nawet na głównych obchodach ku czci świętych, takich jak procesja św. Wojciecha czy św. Stanisława.

Wróć

JEvents v2.0.11 Stable   Copyright © 2006-2011

Strona, którą odwiedzasz, używa plików cookies. Wykorzystujemy je, aby jak najlepiej dopasować parametry naszego serwisu do wymagań użytkowników, jak również do celów statystycznych. Jeśli Twoja przeglądarka ma włączoną obsługę plików cookies, jest to równoznaczne z wyrażeniem zgody na ich wykorzystanie przez nasz serwis. Jeśli obsługa plików cookies jest wyłączona, możesz ją włączyć, klikając przycisk u dołu tego okna.

Kliknij, aby wyrazić zgodę na obsługę plików cookies:

EU Cookie Directive Module Information